تصاویر و حقایق عجیب و ناگفته در مورد کشتی تایتانیک

کشتی تایتانیک در زمان خودش قصری روی آب بود. این کشتی مجلل و بزرگ، علی‌رغم همه استحکام و عظمتش، در برخورد با یک کوه یخ غرق شد و یکی از نقاط عطف تاریخ دریانوردی را شکل داد. در این مطلب از مجله گردشگری لست‌سکند، داستان کشتی تایتانیک و برخی حقایق آن را بررسی می‌کنیم.

چرا تایتانیک ساخته شد؟

تجارت کشتی‌های اقیانوس‌پیمای عظیم، پیشرفت‌های عمده‌ای را در زمینه طراحی کشتی، اندازه و سرعت شاهد بود. شرکت کشتی‌رانی وایت استار لاین (White Star Line) که یکی از پیشروان این امر بود، به‌جای سرعت زیاد، روی اندازه و تجمل متمرکز شده بود. در سال ۱۹۰۷ جیمز بروس آیسمی (James Bruce Ismay) مدیر اجرایی کشتی‌رانی وایت استار لاین و لرد جمیز پیری (James Pirrie)، شریک شرکت هارلند و ولف (Harland & Wolff)، سازنده کشتی‌های شرکت کشتی‌رانی وایت استار لاین از زمان تأسیس آن در سال ۱۸۶۹، ساخت سه کشتی بخار عظیم را در دستور کار قرار دادند که قرار بود استاندارد جدیدی در زمینه آسایش، تجمل، ظرافت و ایمنی تعریف کنند. دو کشتی اول «المپیک» و «تایتانیک» نام گرفتند.

ساخت تایتانیک

نام تایتانیک برای این انتخاب شده بود که حس برتری اندازه و قدرت را القا کند. طراحی دو کشتی یک سال به طول انجامید. ساخت المپیک در دسامبر ۱۹۰۸ و به‌دنبال آن ساخت تایتانیک در مارس ۱۹۰۹ آغاز شد. برای تطابق فضای ساخت و اجرای این پروژه‌های عظیم، محوطه کشتی‌سازی کارخانه هارلند و ولف در بلفاست باید از نو ساخته می‌شد، درحالی‌که اسکله کشتی‌رانی وایت استار لاین در نیویورک نیز بایستی به‌حد کافی طویل می‌شد تا کشتی‌ها بتوانند در آن پهلو بگیرند.

در طی دو سال بعد که صرف کامل‌کردن بدنه تایتانیک شد، مطبوعات درباره عظمت کشتی تبلیغات فراوانی کردند. این تبلیغات طوری بود که حتی قبل از به آب انداختن تایتانیک، آن را به یک افسانه تبدیل کرده بود. به آب انداختن بدنه کامل‌شده تایتانیک، در ماه می ۱۹۱۱ یک نمایش عمومی خیره‌کننده بود. بلیت‌ها به نفع یک بیمارستان محلی اطفال فروخته شدند.

آماده‌سازی برای تجهیزشدن

در طی فرایند آماده‌سازی تایتانیک، این کشتی را برای عمل انطباق که شامل ساختن تجهیزات و سیستم‌های فراوان، اثاثیه چوبی گران‌قیمت و دکور عالی بود، آماده کردند. درحالی‌که تاریخ سفر نزدیک می‌شد، کشتی کامل‌شده المپیک دچار صدمه شد و به تعمیرات کلی نیاز پیدا کرد که بار کاری را برای شرکت هارلند و ولف افزایش داد. این درحالی بود که آن‌ها در تلاش بودند تایتانیک را مطابق برنامه زمان‌بندی شده، کامل کنند. بنابراین سفر از ۲۰ مارس به دهم آوریل موکول شد.

معرفی کلی کشتی تایتانیک

تایتانیک، ۲۷۰ متر طول و ۲۸ متر پهنا و ۳۲۸/۴۶ تن نیز وزن داشت. ارتفاع آن ۳۲ متر بود که تقریباً ۱۱ متر آن زیر آب قرار می‌گرفت. بااین‌وجود حتی بالاتر از بلندترین ساختمان‌های شهری آن زمان می‌ایستاد. این کشتی عظیم، سه دودکش واقعی و یک دودکش مجازی داشت که آن یک دودکش، برای بیشتر کردن حس عظمت و قدرت کشتی اضافه شده بود و در کل از این دودکش‍‌ها، بخارات و دود آشپزخانه‌های متعدد به بیرون هدایت می‌شدند. تایتانیک بزرگترین شئ متحرکی محسوب می‌شد که توسط انسان ساخته شده بود. اندازه غول‌آسا و پیچیدگی کشتی، توسط گزارش ناخدا دوم لایتولد به بهترین صورت اجرا شده بود.

افزون‌بر این، تایتانیک ساخته شده بود تا شگفتی تکنولوژی ایمنی مدرن باشد. کشتی یک بدنه دولایه با صفحات فولادی به ضخامت ۵.۲ سانتی‌متر داشت و به ۱۶ بخش نفوذناپذیر در برابر آب، تقسیم شده بود. درهای عظیم که با یک کلید الکتریکی روی عرشه به حرکت درآورده شدند، این بخش‌ها را از هم مجزا و کل کشتی را آب‌بندی می‌کردند. حتی این درها می‌توانستند توسط حسگرهای الکتریکی باز و بسته شوند. به پشتوانه این تدابیر ایمنی بود که مطبوعات، کشتی تایتانیک را غرق‌نشدنی نامیدند.

امکانات رفاهی داخل کشتی تایتانیک

لوازم داخل کشتی تایتانیک در نوع خود از مدرن‌ترین و لوکس‌ترین‌ها بودند. برخی از این قسمت‌ها و لوازم مختلف کشتی شامل لامپ‌های برقی و بخاری برقی در همه اتاق‌ها، آسانسورهای برقی، یک استخر شنا، یک سالن اسکوآش بسیار مدرن، یک حمام ترکی و یک سالن ژیمناستیک همراه با اسب مکانیکی بود. جالب است بدانید که این سالن ژیمناستیک همراه با اسب مکانیکی برای سوارکاران حرفه‌ای بود تا بتوانند در آن تمرین کنند و خود را سر وزن و آماده نگه دارند. باید این را هم اضافه کنیم که اتاق‌های نشیمن و تجهیزات بخش درجه اول آن، با بهترین هتل‌های قاره اروپا برابری می‌کردند.

مسافرین درجه‌یک آن باید از طریق یک راه‌پله بزرگ شش پاگرده که سقف شیشه‌ای داشت، به آرامی پایین می‌آمدند تا از غذاهای عالی سالن نهارخوری که همه عرض کشتی را در عرشه شماره D پوشانده بود، لذت ببرند. برای آن‌هایی که خواستار یک فضای خصوصی‌تر بودند، تایتانیک چند رستوران سفارشی تدارک دیده بود. دو گروه موسیقی از بهترین نوازندگان قاره که بسیاری از آن‌ها از خطوط کشتی‌رانی رقیب ربوده شده بودند، قطعات موسیقی را در تایتانیک اجرا می‌کردند. دو کتابخانه درجه‌یک و درجه‌دو نیز وجود داشت. حتی کابین‌های درجه‌سه آن بسیار لوکس‌تر از کابین های درجه یک کشتی‌های بخار کوچک‌تر بود و همین‌طور لوازم داخل آن‌ها به‌گونه‌ای بودند که برخی مسافرین درجه‌سه حتی در عمر خود ندیده بودند.

قایق‌های نجات تایتانیک

در طراحی اولیه، 32 قایق نجات در نظر گرفته شده بود؛ اما مدیریت کشتی‌رانی وایت استار لاین احساس کرد که عرشه قایق‌های نجات، شلوغ و درهم‌ریخته به نظر خواهند رسید و تعداد آن‌ها را به ۲۰ عدد کاهش داد. این تعداد برای ۱۱۷۸ نفر از مسافرین کفایت می‌کرد. این میزان از استانداردهای آن زمان فراتر می‌رفت، گرچه تایتانیک توانایی حمل ۳۵۰۰ مسافر و خدمه را داشت.

مسافران تایتانیک

مسافران کشتی تایتانیک، براساس نوع بلیت خود به سه بخش تقسیم‌بندی می‌شدند. گروهی از عالی‌مقام‌ترین مردم در این سفر همراه تایتانیک بودند. برای مثال، اشراف‌زادگان بریتانیا، صاحبان صنایع آمریکا و زبدگان انجمن نیویورک و فیلادلفیا گروهی از این مسافران بودند. همچنین بسیاری از مهاجرین فقیر که به امید شروع یک زندگی جدید در آمریکا یا کانادا جذب آن شده بودند.

در میان مسافران، اشخاص بسیاری بودند که توجه افراد را جلب می‌کردند؛ اما دو نفر از آن‌ها متفاوت‌تر بودند. یکی جان جیکوب آستور چهارم (John Jacob Astor IV) یعنی ثروتمندترین فرد کشتی که در حادثه جان خود را از دست داد و دیگری جک تایر (Jack Thayer) که از بازماندگان کشتی بود و در نهایت کتاب خاطرات خود از غرق‌شدن را هم نوشت. برخی منابع می‌گویند نام شخصیت اصلی فیلم تایتانیک که نقشش را لئوناردو دیکاپریو بازی می‌کرد، از جک تایر گرفته‌اند.

شروع سفر تایتانیک

سفر دریایی تایتانیک در اسکله ساوت همپتون (Southampton Harbour) به تاریخ دهم آوریل ۱۹۱۲ آغاز شد. هنگام غروب، کشتی در چربورگ فرانسه توقف کرد تا مسافرین بیشتری سوار کند. همان روز عصر به‌سوی کوئینز تاون ایرلند (Queenstown Irland) حرکت کرد و ساعت ۱.5 بامداد روز یازدهم آوریل به داخل پهنه اقیانوس اطلس روانه شد. مسافرین فصلی اقیانوس اطلس عمیقاً تحت تاثیر کشتی جدید قرار گرفته بودند.

تایتانیک آن‌قدر عظیم بود که حرکت آن بر روی دریا احساس نمی‌شد. موتورهای بزرگ و پرقدرت آن هیچ‌کدام از ارتعاش‌های آزاردهنده متداول در اقیانوس‌پیماهای دیگر را ایجاد نمی‌کردند. حتی زمانی که با حداکثر سرعت ۲۲ گره دریایی یعنی ۴۱ کیلومتر در ساعت حرکت می‌کردند که در زمره سریع‌ترین کشتی‌های آن زمان بود. به‌این‌ترتیب، مسافرین داخل آن می‌توانستند از حداکثر آسایش برخوردار باشند.

قبل‌از برخورد تایتانیک به کوه یخ

در هنگام مسافرت، هوا صاف و دل‌پذیر بوده و دمای آب حدود ۱۲ درجه سانتی‌گراد بود. زمستان سال ۱۹۹۲ به‌طور غیرمعمولی معتدل بود. اعتدال هوا باعث کنده‌شدن مقادیر عظیمی یخ از نواحی قطبی و رانده‌شدن آن‌ها به داخل اقیانوس شده بود. کشتی‌های آن زمان مجهز به رادار نبودند ولی تایتانیک به سیستم تلگراف بی‌سیم مارکونی مجهز شده و دو اپراتور سیستم آن به‌طور شبانه‌روزی در اتاق مخابراتش کار می‌کردند.

در روز یکشنبه ۱۴ آوریل، یعنی پنجمین روز مسافرت، تایتانیک پنج اخطار مختلف درباره مشاهده کوه‌های یخ دریافت کرد؛ اما کاپیتان کشتی چندان توجهی به این اخطارها نکرد. کشتی با سرعت ۲۲ گره درحال حرکت روبه‌جلو بود و مدیر اجرایی شرکت بروس آیسمی اعلام کرد که یک روز زودتر از برنامه به نیویورک خواهند رسید. در شب چهاردهم آوریل، اپراتور بی‌سیم، شدیداً سرگرم مخابره پیام‌های کوتاه مسافرین به خویشاوندان و دوستانشان در ساحل نیوفوندلند یعنی محل پهلوگرفتن کشتی بود. او ششمین اخطار دیده‌شدن کوه یخ را دریافت کرد؛ اما هیچ توجهی به این نکرد که تایتانیک چقدر نزدیک مکان ارسال اخطارهاست و پیام را زیر یک وزنه کاغذ در کنار آرنج خود گذاشت. این پیام هرگز به کاپیتان اسمیت یا ناخدا یکم کشتی نرسید.

با همه این احوالات، شب چهاردهم آوریل به‌طرزی غیرمعمول صاف و تاریک بود. ماه در آسمان پیدا نبود، ولی آسمان به‌طور باورنکردنی با ستارگان بی‌شمار روشن شده بود. ستارگان به‌قدری درخشنده بودند که افسر کشتی، سیاره ژوپیتر در بالای افق را با چراغ دکل یک کشتی بخار اشتباه گرفت. دریا نیز کاملاً صاف و بدون موج بود. بسیاری از بازماندگان، دریای آن شب را مانند شیشه توصیف کرده‌اند. فقدان امواج، کار تشخیص کوه‌های یخ را دشوارتر می‌ساخت، زیرا در شرایطی که دریا مواج است، برخورد موج به کوه یخ و برگشت آن، تعیین مکان آن را آسان‌تر می‌کند.

در ساعت ۱۱:۴۰، یکی از دیده‌بانان کشتی که در آشیانه خدمه حاضر بود. کوه یخ عظیمی را که به‌طرز خطرناکی در جلو و نزدیک کشتی بود، مشاهده کرد. او به ناخدا یکم مورداک (Murdoch) اعلام خطر کرد و مورداک سراسیمه دستور داد که کشتی به‌طور کامل به سمت چپ بگردد. او به موتورخانه دستور داد که گردش پروانه‌ها را معکوس کنند. کشتی به آرامی به چپ برگردانده شد، اما تایتانیک بسیار بزرگ بود و بسیار سریع حرکت می‌کرد و کوه یخ نیز بسیار نزدیک بود.

برخورد تایتانیک به کوه یخ

37 ثانیه بعد از اقداماتی که انجام شد، پهلوی سمت چپ کشتی به قسمت زیر آب کوه یخ کشیده شده و شکافی به طول ۱۰۰ متر در بدنه کشتی ایجاد شد. آب به‌سرعت وارد قسمت‌های کشتی شد و ازآنجایی‌که شکاف بسیار طویل بود، بیشتر قسمت‌های کشتی هم‌زمان پر از آب می‌شدند.
بدین‌ترتیب یکی از بزرگترین حوادث کشتی‌رانی طول تاریخ آغاز شد. در طول شبی پر از حادثه و وحشت، ۷۰۵ نفر از مسافرین نجات یافتند و ۱۵۰۲ نفرِ باقی‌مانده، یا در داخل آب‌های منجمد اقیانوس اطلس جان سپردند یا همراه بدنه عظیم کشتی که در حین فرو رفتن در آب به دو تکه شد، به قعر اقیانوس رفتند.

محل غرق‌شدن تایتانیک روی نقشه

عواملی که در غرق‌شدن کشتی مؤثر بودند

در غرق شدن کشتی تایتانیک، عوامل مختلفی دست داشتند که شاید اگر چند مورد از آن‌ها مرتفع می‌شد، احتمال غرق‌شدن این کشتی بزرگ پایین می‌آمد و دیگر چنین حادثه‌ای در تاریخ وجود نداشت. در ادامه برخی از عواملی را آورده‌ایم که در غرق‌شدن کشتی مؤثر بودند.

نادیده‌گرفتن اخطارها

این سفر دریایی، سفر بازنشستگی کاپیتان ای. جی. اسمیت (EJ Smith) بود. او می‌خواست به هر ترتیبی که شده در این مسافرت رکوردی از خود به‌جای بگذارد. او سال‌ها قبل از این حادثه گفته بود: «من نمی‌توانم تصور کنم که یک کشتی بخار جدید غرق شود. کشتی‌های جدید این خطرات را پشت‌سر گذاشته‌اند.»
کاپیتان اسمیت، پنج اخطار مشاهده کوه یخ از خدمه خود و دیگر کشتی‌ها را نادیده گرفت. اگر او فرمان آهسته‌تر شدن حرکت کشتی را می‌داد، شاید این حادثه اتفاق نمی‌افتاد.

درضمن اینکه بروس آیسمی در کشتی حضور نداشت. رقابت بین کشتی‌های اقیانوس‌پیما شدید بود و شرکت وایت استار لاین می‌خواست نشان دهد که آن‌ها قادر به عبور شش‌روزه از پهنه اقیانوس هستند. برای برآورده ساختن این مقصود، بروس آیسمی به کاپیتان اسمیت فشار آورد که تایتانیک را با حداکثر سرعت به حرکت وا دارد.

استفاده از مواد غیراستاندارد

نزدیک به سه میلیون میخ پرچ در اتصال قطعات تایتانیک به یکدیگر به کار رفته بود. برخی از این میخ پرچ‌ها از باقی‌مانده بدنه کشتی بازیابی و بررسی شده‌اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که آن‌ها از آهنی با کیفیت پایین‌تر از حد استاندارد ساخته شده بودند. وقتی کشتی با کوه یخ برخورد کرد، نیروی برخورد باعث شد سرک میخ‌های پرچ بشکند و قسمت‌های کشتی از هم جدا شوند. اگر از آهنی با کیفیت بالا استفاده شده بود، امکان داشت که قسمت‌ها از هم جدا نشوند و در نهایت، کشتی غرق نشود.

کوتاه بودن دیواره‌ها

این باور که تایتانیک غرق‌نشدنی است، تا حدودی مرهون این حقیقت بود که تایتانیک از 16 قسمت ضدآب تشکیل شده بود؛ اما ارتفاع دیواره این بخش‌ها به‌حد کافی در نظر گرفته نشده بود. شرکت وایت استار لاین نمی‌خواست ارتفاع دیواره‌ها زیاد باشد، زیرا این امر فضای اختصاص‌یافته به قسمت درجه‌یک را کاهش می‌داد. اگر ارتفاع این دیواره‌ها به حد کافی بود، فضای بیشتری در این قسمت‌ها به وجود می‌آمد و هوای موجود در آن‌ها مانع غرق‌شدن کشتی می‌شد.

چرخش به چپ

ناخدا یکم مورداک، به‌محض مشاهده کوه یخ دستور داد برای کاستن از سرعت کشتی، موتورها معکوس شوند و برای فرار از برخورد، کشتی به‌سمت چپ بچرخد. در نتیجه سمت راست بدنه با کوه یخ برخورد کرد و شکافی عظیم در بدنه کشتی ایجاد شد. اگر مورداک دستور می‌داد ضمن کاستن از سرعت، کشتی به‌طور مستقیم به راه خود ادامه دهد و با دماغه که بسیار محکم‌تر از بدنه است، به کوه یخ برخورد کنند، احتمالاً فقط ۲ یا ۳ قسمت جلویی در هم فرو می‌رفت و کشتی غرق نمی‌شد.

پدیده شکست ترد

فولاد در دمای عادی نرم است و در اثر برخورد خم می‌شود. درحالی‌که در دماهای زیر انجماد آب، فولاد مانند چدن شکننده می‌شود و در اثر برخورد می‌شکند. این پدیده به شکست ترد معروف بوده و در زمان واقعه تایتانیک برای دانشمندان ناشناخته بود. اگر به‌جای فولاد از آلیاژی استفاده می‌شد که در دماهای پایین خاصیت نرمی خود را از دست نمی‌دهد، در اثر برخورد چنان شکاف عظیمی در بدنه تایتانیک ایجاد نمی‌شد. بدنه تایتانیک در سال ۱۹۸۵ توسط رابرت بالارد (Robert Ballard) و به کمک سونار در اعماق اقیانوس اطلس کشف شد. در این اکتشاف از یک زیردریایی کوچک که قادر به نفوذ در عمق دریاها بود استفاده شد. این نخستین‌باری بود که تایتانیک پس از سال ۱۹۱۲ دوباره دیده می‌شد.

فیلم تایتانیک

احتمالاً یکی از ماندگارترین فیلم‌هایی که دیده‌اید، فیلم «تایتانیک» ساخته جیمز کامرون (James Cameron) است. این فیلم چیزی از عظمت و زیبایی خود کشتی تایتانیک کم ندارد و گفتنی است که هزینه ساخت آن از هزینه ساخت خود کشتی در زمان خودش بیشتر شده است. تایتانیک با بودجه 200 میلیون دلار، پرهزینه‌ترین فیلمی بود که در آن زمان ساخته شد و درمجموع بیش از 2 هزار میلیارد دلار فروش کرد. در اسکار هم موفقیت بسیار چشمگیری داشت و نامزد 14 جایزه اسکار شد که در نهایت 11 جایزه را دریافت کند.

برای ساخت فیلم تایتانیک، شرکت هارلند اند ولف، آرشیوهای محرمانه خود را باز کرد تا سازندگان فیلم بتوانند به نقشه‌های کشتی دسترسی داشته باشند. اتاق‌های داخل کشتی، فضاهای چوبی راهروها، دکوراسیون داخلی و اطلاعات دیگر، همه طبق نقشه و طراحی‌های اصلی کشتی درست شده‌اند. حتی جیمز کامرون دو نفر از تاریخ‌دان‌های تایتانیک را نیز استخدام کرد تا جزئیات داخل کشتی را دقیق‌تر به تصویر بکشد.

حادثه زیردریایی تایتان

سال 2023 برای یک بازدید از لاشه کشتی تایتانیک، زیردریایی تایتان به آب انداخته شد. این زیردریایی 5 نفر سرنشین داشت که حدود یک ساعت و نیم بعد از به آب انداخته شدن، ارتباطش با کشتی اصلی قطع شد و سر ساعت نیز به محل مقرر بازنگشت. پس از 80 ساعت جست‌وجو، بقای این زیردریایی نزدیک کشتی تایتانیک پیدا شد که دچار درون‌پاشی و انفجار شده بود.

سخن آخر

درباره کشتی تایتانیک، همواره ماجراها و حقایق بسیاری نقل شده و هنوز هم یکی از بحث‌برانگیزترین نقاط تاریخی دنیاست. در این مطلب، این کشتی باشکوه را معرفی کردیم و تلاشمان بر آن بود تا حقایق مستندی را در اختیارتان قرار دهیم. اگر شما هم از این کشتی عظیم مطلبی می‌دانید، خوش‌حال می‌شویم تا آن‌ها را با ما در قسمت نظرات به اشتراک بگذارید.